Pomimo panującej pandemii, dla większości uczniów rok szkolny ruszył już pełną parą, choć przez obowiązujące obostrzenia i przepisy nie było to łatwe. Ten trudny okres daje się na pewno we znaki maturzystom - w końcu kilkumiesięczna przerwa od nauki nie idzie w parze z dobrym przygotowaniem do matury, a przecież każdy chciałby osiągnąć jak najlepszy wynik. Matura z informatyki 2019 rozwiązania to wpis, który pomoże wam w osiągnięciu tego celu.
Matura z informatyki 2019 — część pierwsza (teoria)
Tak jak co roku egzamin dojrzałości z informatyki został podzielony na dwa arkusze — część teoretyczną i część praktyczną. Standardowo w obu znajdziemy po 3 zadania o zróżnicowanej ilości podpunktów i ich trudności, a na ich wykonanie było 60 minut. Nie owijając dalej w bawełnę, przejdźmy do rozwiązywania zadań:
Matura z informatyki 2019: Zadanie 1 — ulubione liczby
Z treści zadania możemy już wywnioskować, że operować będziemy na zbiorze liczb, w którym na początku znajdziemy same liczby nieparzyste, a następnie do samego końca liczby parzyste. Jak zdefiniować liczby parzyste/nieparzyste? Liczba rzeczywista n jest liczbą nieparzystą, gdy reszta z dzielenia n/2 jest różna od 0, zaś gdy ta reszta będzie równa 0, to n jest liczbą parzystą. W większości języków programowania do obliczania reszty z dzielenia służy operator modulo (symbol %) — przyda nam się on w tym zadaniu.
Zadanie 1 — podpunkt 1
Podpunkt ten można rozwiązać na kilka sposobów. Poniżej znajdziesz rozwiązania w C++, Pythonie i Javie — trzech językach, które możesz wybrać na maturze z informatyki. Użyjemy również podanego przez CKE przykładowego zestawu danych, aby sprawdzić poprawność działania programu.
C++
#include <iostream>
using namespace std;
int pierwszaParzysta(int* A, int n){
for(int i = 0; i < n; i++){ // petla iterujaca przez elementy zbioru A
if(A[i] % 2 == 0){ // jezeli iterowany element jest podzielny przez 2 (reszta z dzielenia przez 2 jest rowna 0)
return A[i]; // zwroc ta liczbe i przerwi petle
}
}
}
int main(){
int A[10] = {5, 99, 3, 7, 111, 13, 4, 24, 4, 8}; // tworzymy zmienne
int n = 10; // z danymi z przykladu
int w = pierwszaParzysta(A, n); // wywolujemy nasza funkcje
cout << w << " jest pierwsza liczba wypisana przez Jasia"; //a nastepnie drukujemy jej wynik w konsoli
return 0;
}
Java
package matura;
import java.io.IOException;
public class Main {
static int pierwszaParzysta(int[] A, int n){ //definiujemy oddzielna, uniwersalna funkcje
for(int i = 0; i < n; i++){ // petla iterujaca przez elementy zbioru A
if(A[i] % 2 == 0){ // jezeli iterowany element jest podzielny przez 2 (reszta z dzielenia przez 2 jest rowna 0)
return A[i]; // zwroc ta liczbe i przerwi petle
}
}
return 0; //jezeli nie znajdziemy liczby parzystej zwracamy 0
//co prawda jest to niemozliwe, ale dla spojnosci i logiki kodu nalezy poza petla zwrocic jakas wartosc
}
public static void main(String[] args) throws IOException {
int[] A = {5, 99, 3, 7, 111, 13, 4, 24, 4, 8}; // tworzymy zmienne
int n = 10; // z danymi z przykladu
int w = pierwszaParzysta(A, n); // wywolujemy nasza funkcje
System.out.println(w + " jest pierwsza liczba wypisana przez Jasia"); //a nastepnie drukujemy jej wynik w konsoli
}
}Python
def pierwszaParzysta(A, n): #definiujemy funkcje wyszukujaca pierwsza liczbe parzysta w zbiorze
for i in range(n): #iterujemy przez tablice o wielkosci n
if A[i] % 2 == 0: #jezeli natrafimy na pierwsza liczbe parzysta
return A[i] #zwracamy ja
return None #jezeli nie znajdziemy liczby parzystej zwracamy None
#co prawda jest to niemozliwe, ale dla spojnosci i logiki kodu nalezy poza petla zwrocic jakas wartosc
tablica = [5, 99, 3, 7, 111, 13, 4, 24, 4, 8] #tworzymy zmienne
wielkosc = 10 #z danymi z przykładu
pierwsza = pierwszaParzysta(tablica, wielkosc) #wywołujemy naszą funkcję
print(str(pierwsza) + " jest pierwsza liczba wypisana przez Jasia") #a następnie drukujemy jej wynik w konsoliSposób ten, choć jest sam w sobie prawidłowy i najprostszy, nie uzyska maksymalnej ilości punktów. Dlaczego? Jego złożoność obliczeniowa jest liniowa, a z treści zadania wyczytać można, że aby uzyskać maksymalną ilość punktów, złożoność powinna być lepsza niż liniowa. W związku z tym przedstawiam drugi sposób:
C++
#include <iostream>
using namespace std;
int pierwszaParzysta(int* A, int n) {
int i = 0; //inicjalizacja zmiennej przechowującej index 'najnizszego' elementu
int m = n-1; //inicjalizacja zmiennej przechowujacej index 'najwyzszego' elementu
while(i < m){ //wyszukiwanie binarne - wykorzystujemy w tym celu petle while
int s = (i+m)/2; //inicjalizacja zmiennej przechowujacej index 'srodkowego' elementu
if(A[s] % 2 == 0){ //jezeli element ten jest podzielny przez 2(reszta z dzielenia przez 2 jest rowna 0)
m = s; // kończymy dzialanie petli zapisujac index podanego elementu
}
else{
i=s+1; //w przeciwnym wypadku zwiekszamy index 'najnizszego' elementu kontynuujac petle
}
}
return A[m]; //zwracamy otrzymana liczbe
}
int main(){
int A[10] = {5, 99, 3, 7, 111, 13, 4, 24, 4, 8}; // tworzymy zmienne
int n = 10; // z danymi z przykladu
int w = pierwszaParzysta(A, n); // wywolujemy nasza funkcje
cout << w << " jest pierwsza liczba wypisana przez Jasia"; //a nastepnie drukujemy jej wynik w konsoli
return 0;
}
Java
package matura;
import java.io.IOException;
public class Main {
static int pierwszaParzysta(int[] A, int n) { //definiujemy oddzielna, uniwersalna funkcje
int i = 0; //inicjalizacja zmiennej przechowujacej index 'najnizszego' elementu
int m = n - 1; //inicjalizacja zmiennej przechowujacej index 'najwyzszego' elementu
while (i < m) { //wyszukiwanie binarne - wykorzystujemy w tym celu petle while
int s = (i + m) / 2; //inicjalizacja zmiennej przechowujacej index 'srodkowego' elementu
if (A[s] % 2 == 0) { //jezeli element ten jest podzielny przez 2(reszta z dzielenia przez 2 jest rowna 0)
m = s; // zakanczamy dzialanie petli zapisujac index pozadanego elementu
} else {
i = s + 1; //w przeciwnym wypadku zwiekszamy index 'najnizszego' elementu kontynuujac petle
}
}
return A[m]; //zwracamy otrzymana liczbe
}
public static void main(String[] args) throws IOException {
int[] A = {5, 99, 3, 7, 111, 13, 4, 24, 4, 8}; // tworzymy zmienne
int n = 10; // z danymi z przykladu
int w = pierwszaParzysta(A, n); // wywolujemy nasza funkcje
System.out.println(w + " jest pierwsza liczba wypisana przez Jasia"); //a nastepnie drukujemy jej wynik w konsoli
}
}Python
def pierwszaParzysta(A, n): #definiujemy funkcje wyszukujaca pierwsza liczbe parzysta w zbiorze
i = 0 #inicjalizacja zmiennej przechowującej index 'najniższego' elementu
m = n-1 #inicjalizacja zmiennej przechowujacej index 'najwyższego' elementu
while i < m: #wyszukiwanie binarne - wykorzystujemy w tym celu petle while
s = int((i+m)/2) #inicjalizacja zmiennej przechowujacej index 'środkowego' elementu
if A[s] % 2 == 0: #jezeli element ten jest podzielny przez 2(reszta z dzielenia przez 2 jest równa 0)
m = s #zakańczamy działanie pętli zapisując index pożądanego elementu
else:
i = s+1 #w przeciwnym wypadku zwiększamy index 'najnizszego' elementu kontynuujac petle
return A[m] #zwracamy otrzymana liczbe
tablica = [5, 99, 3, 7, 111, 13, 4, 24, 4, 8] #tworzymy zmienne
wielkosc = 10 #z danymi z przykładu
pierwsza = pierwszaParzysta(tablica, wielkosc) #wywołujemy naszą funkcję
print(str(pierwsza) + " jest pierwsza liczba wypisana przez Jasia") #a następnie drukujemy jej wynik w konsoliW powyższych kodach wykorzystaliśmy wyszukiwanie binarne, co dało nam logarytmiczną złożoność obliczeniową, a więc lepszą od liniowej. Zwracam uwagę, że w tym podpunkcie można było wykorzystać inne algorytmy o złożoności lepszej niż liniowa, np. o podanej w kluczu przez CKE złożoności pierwiastkowej.
Zadanie 1 — podpunkt 2
Rozwiązanie zależy od wybranego wcześniej sposobu. Preferowanym przeze mnie sposobem jest ten wykorzystujący wyszukiwanie binarne — w tym przypadku odpowiedzią będzie złożoność logarytmiczna.
Matura z informatyki 2019: Zadanie 2 - algorytm
Przeanalizujmy krok po kroku działanie tego algorytmu:
- Użytkownik wprowadza 3 zmienne: napis s, liczbę n (większa/równa od dł(s)) oraz liczbę k ze zbioru {2, 3, 4 ... 10};
- Gdy dł(s) jest równa wprowadzonej liczbie n, funkcja drukuje wprowadzony napis i kończy działanie
- W innym wypadku uruchamia pętle iterującą k razy: funkcja wywołuje samą siebie, z napisem s, do którego dodany zostanie numer iteracji, z niezmienionymi wartościami n i k.
Schemat blokowy tego algorytmu wygląda tak:
Oczywiście w schemacie tym zakładamy, że wprowadzane dane są zgodne z założeniami z zadania, a wywołanie funkcji pisz() w najniższym bloku operacyjnym jest auto-odwołaniem do naszego algorytmu. Po dokładnej analizie zarówno kolejnych kroków, jak i schematu algorytmu łatwo zauważyć, że mamy do czynienia z rekurencją (czym jest rekurencja?).
Zadanie 2 — podpunkt 1
Aby wykonać ten podpunkt musimy prześledzić krok po kroku jego działanie. Znacznym ułatwieniem jest fakt, że większość drzewa jest już uzupełniona, dzięki czemu łatwiej wywnioskować kolejne wywołania. Jako iż k jest równe 2, to do napisu dodawane będzie 0 i 1, aż nie będzie miał on dwóch znaków. Z kolei kolejność wywołań zdawać by się mogło, że wystarczy ponumerować po kolei od 2 do 7. Otóż nie. Jeżeli dokładniej przyjrzymy się algorytmowi, to można zauważyć, że w pętli wywoływane są kolejne pętle, aż do osiągnięcia odpowiedniej długości napisu, dlatego należy ponumerować wywołania dla każdej gałęzi. Prawidłowe rozwiązanie całego podpunktu jest widoczne na rysunku poniżej:
Zadanie 2 — podpunkt 2
Podpunkt ten możemy rozwiązać na dwa sposoby. Można prześledzić działanie algorytmu dla wskazanych danych wejściowych, wypisać drukowane wartości, a następnie zliczyć ilość wywołań. Rozwiązanie poprawne, ale łatwo popełnić błąd przy obliczeniach, dlatego warto podejść do zadania nieco bardziej "logicznie". Analizując działanie algorytmu i kilka jego wyników z poprzedniego podpunktu (dla wejściowego napisu s = ''), można zauważyć, że ma on na celu wydrukować wszystkie możliwe kombinacje liczb n-cyfrowych, ze zbioru {0 ... k-1}. Śledząc działania algorytmu łatwo też wyliczyć ilość jego wywołań: dla s ='', funkcja ta wywoła się 1 + k + k^2 + ... + k^n razy. Dysponując powyższymi informacjami możemy uzupełnić tabelę tak jak na poniższym zdjęciu:
Zadanie 2 — podpunkt 3
Do tego wzoru udało nam się już dojść wyżej: 1 + k + k^2 + ... + k^n. Zwracam uwagę, iż w kluczu odpowiedzi możemy znaleźć inne, równie poprawne odpowiedzi jak: (k^(n+1) — 1)/(k — 1) i (1 — k^(n+1))/(1- k). Wygodniej i łatwiej jest chyba jednak zapisanie tego tak jak podaliśmy wcześniej — jako ciąg.
Matura z informatyki 2019 odpowiedzi: zadanie 3 — prawda/fałsz
W tym zadaniu musimy wykazać się przede wszystkim wiedzą teoretyczną. Nie można przy tym popełnić błędu — jedna skucha i tracimy cały podpunkt. Poniżej znajdziesz treść podpunktów wraz z prawidłowymi odpowiedziami:
Zadanie 3 — podpunkt 1
Nie jest to trudny podpunkt — w każdym przypadku operujemy na tej samej kolumnie, nie zwracając uwagi na pozostałe dane. Trzeba jednak uważać na podchwytliwość tego zadania: samo COUNT zlicza wszystkie wartości z kolumny, dopiero dodanie DISTINCT przed nazwą kolumny zliczałoby ilość unikalnych wartości.
Zadanie 3 — podpunkt 2
Dosyć proste zadanie wymagające po 1. umiejętność mnożenia (choć nikt nie broni najpierw zamienić obie liczby na liczby dziesiętne, a następnie normalne wymnożenie), a po 2. konwersji liczb z różnych systemów. Proponuje więc zapisać wynik mnożenia i wszystkich podanych liczb w bardziej "ludzkim", dziesiętnym systemie, a następnie porównać ich wartości:
Zadanie 3 — podpunkt 3
- Skrót DNS powinien być każdemu znany — łatwo też go wywnioskować z tłumaczenia z angielskiego.
- Dobrym przykładem potwierdzającym to zdanie jest strona YouTube: wpisanie w przeglądarce zarówno youtube.com, jak i youtu.be wyświetli nam tą samą stronę, mimo że są to różne nazwy (adresy WWW).
- Przy zmianie adresu IP serwera, owszem, jest wymagana również jego zmiana w konfiguracji DNS, jednakże nazwa domeny wciąż może być ta sama — nie jest potrzebna jej zmiana.
- Systemy DNS dysponują ponad trzynastoma, rozsianymi po całym świecie serwerami.
Matura z informatyki 2019 — część druga (praktyka)
Przed nami kolejna, praktyczna część egzaminu często uznawana przez maturzystów jako ta trudniejsza. Klasycznie otrzymujemy zestaw plików, które zapewne pójdą w ogień w takich programach jak Excel, Access, czy
w wybranym języku programowania. Na wykonanie zadań mamy 150 minut, więc nie zwlekając przechodzimy do ich rozwiązywania:
Matura z informatyki 2019 rozwiązania: Zadanie 4 — liczby
Z treści wynika, iż będziemy musieli odczytywać dane z pliku liczby.txt, dlatego przygotujmy bazowe kodu, które będą początkowo drukować wiersz po wierszu zawartość pliku w konsoli — modyfikując je rozwiążemy dalsze podpunkty. Poniżej kody źródłowe w Javie, Pythonie i C++:
C++
#include <fstream>
#include <string>
#include <iostream>
using namespace std;
int main(){
string line; // aktualny wiersz
ifstream file("liczby.txt"); // inicjalizacja pliku; wymagana sciezka do pliku
if(file.is_open()){ // jezeli uda się otworzyć plik
while (getline (file,line)){ // dopoki są jeszcze wiersze, odczytuj je do zmiennej
cout << line << endl; // a następnie drukuj w konsoli
}
file.close(); // zamykamy plik
}
return 0;
}
Java
package matura;
import java.io.BufferedReader;
import java.io.File;
import java.io.FileReader;
import java.io.IOException;
public class Main {
public static void main(String[] args) throws IOException {
File f = new File("liczby.txt"); //tworzymy zmienna plikowa
if (!f.exists()) { //przed rozpoczeciem pracy z plikiem nalezy sprawdzic, czy w ogole istnieje
System.out.println("Podany plik nie istnieje.");
return;
}
BufferedReader br = new BufferedReader(new FileReader(f)); //tworzymy instancje BufferedReadera
if (br.ready()) { //jezeli BR jest gotowy do oczytu
String line; // tworzymy zmienna przechowujaca aktualny wiersz
while ((line = br.readLine()) != null) { //zczytujemy kazdy wiersz
System.out.println(line); //drukujemy zawartosc pliku
}
}
br.close(); // na koniec zamykamy plik
}
}Python
file = open("liczby.txt", "r") #jezeli plik nie bedzie istnial, to program zwroc blad
lines = file.read().splitlines() #pozbywamy sie znakow nowego wiersza
file.close() #zamykamy plik
for line in lines:
print(line) #drukujemy zawartosc plikuPamiętaj również, że możesz sprawdzić czy zmodyfikowany kod działa zgodnie z warunkami polecenia, poprzez przepuszczenie przez niego pliku przyklad.txt i porównanie wyniku z tym podanym w zadaniu.
Zadanie 4 — podpunkt 1
Aby wykonać zadanie należy sprawdzić każdą liczbę z osobna. Wiedząc, że każda liczba jest w oddzielnym wierszu, wystarczy zmodyfikować bazowy kod, aby sprawdzał warunki z zadania, a następnie zliczał ilość liczb spełniających warunki. Oto kody źródłowe takiego programu:
C++
#include <fstream>
#include <string>
#include <iostream>
#include <math.h>
using namespace std;
int main() {
string line; //aktualny wiersz
ifstream file("liczby.txt"); //inicjalizacja pliku; wymagana sciezka do pliku
int count = 0; // inicjalizacja licznika potęg
if(file.is_open()){ //jezeli uda się otworzyć plik
while (getline (file,line)){ //dopoki są jeszcze wiersze, odczytuj je do zmiennej
int a = stoi(line); // aby wykonać zadanie musimy przekonwertować tekst na liczbę
float l = log(a)/log(3); // liczymy logarytm o podstawie 3 z podanej liczby(wykorzystalismy wzor na zamiane podstaw logarytmu)
if(l == (int)l){ //jezeli logarytm ten jest liczbą całkowitą (co oznaczałoby, ze iterowana liczba jest potęgą trojki)
count++; //zwiększ licznik o 1
}
}
file.close(); // zamykamy plik
}
cout <<"Ilosc poteg liczby 3 w pliku liczby.txt: " << count << endl; //drukuj rozwiązanie
return 0;
}
Java
package matura;
import java.io.BufferedReader;
import java.io.File;
import java.io.FileReader;
import java.io.IOException;
public class Main {
public static void main(String[] args) throws IOException {
File f = new File("liczby.txt"); //tworzymy zmienna plikowa
if (!f.exists()) { //przed rozpoczeciem pracy z plikiem nalezy sprawdzic, czy w ogole istnieje
System.out.println("Podany plik nie istnieje.");
return;
}
BufferedReader br = new BufferedReader(new FileReader(f)); //tworzymy instancje BufferedReadera
if (br.ready()) { //jezeli BR jest gotowy do oczytu
String line; // tworzymy zmienna przechowujaca aktualny wiersz
int count = 0;
while ((line = br.readLine()) != null) { //zczytujemy kazdy wiersz
int a = Integer.parseInt(line); // aby wykonac zadanie musimy przekonwertowac tekst na liczbe
float l = (float)(Math.log(a) / Math.log(3)); // liczymy logarytm o podstawie 3 z podanej liczby(wykorzystalismy wzor na zamiane podstaw logarytmu)
if (l == (int) l) { //jezeli logarytm ten jest liczba calkowita (co oznaczaloby, ze iterowana liczba jest potega trojki)
count++; //zwieksz licznik o 1
}
}
System.out.println("Ilosc poteg liczby 3 w pliku liczby.txt:" + count);
}
br.close(); // na koniec zamykamy plik
}
}Python
import math
file = open("liczby.txt", "r") #jezeli plik nie bedzie istnial, to program zwroc blad
lines = file.read().splitlines() #pozbywamy sie znakow nowego wiersza
count = 0 #inicjalizacja licznika potęg
for line in lines: #iterujemy poprzez zawartosc pliku
a = int(line) #konwertujemy tekst na liczbe
log = round(math.log(a, 3), 6) #liczymy logarytm o podstawie 3 z podanej liczby
if log.is_integer(): #jezeli logarytm z n jest liczba calkowita, to oznacza, ze n jest potega trojki
count += 1 #zwiekszamy wiec licznik o 1
print("Ilosc poteg liczby 3: " + str(count))
file.close() #zamykamy plikOdpowiedzią jest 18 liczb. Zwracam uwagę, że niektóre kompilatory mogą mieć problem z odnalezieniem funkcji stoi() w języku C++(zamieniającej tekst na liczbę). W takim wypadku należy znaleźć opcje kompilatora i dodać -std=c++11 do wiersza poleceń konsolidatora. Dodatkowo należy pamiętać o dodaniu dodatkowej dyrektywy math.h w C++ i imporcie math w Pythonie, aby możliwe było policzenie logarytmu. W Javie zaś użyłem statycznej funkcji z klasy Math.
Zadanie 4 — podpunkt 2
Kolejne polecenie, w którym wymagana jest iteracja przez cały plik. Dodatkowo będziemy musieli rozbić liczby na tablice znaków, a następnie porównywać sumę silni z całą liczbą. Wykorzystamy tu fakt, że w C++ i Javie każdy char może być reprezentowany jako int, przy odjęciu od niego chara '0'. W Pythonie zaś wystarczy wykonać rzutowanie do liczby całkowitej. Stworzymy również funkcje rekurencyjne liczące silnię (oczywiście, przy zastosowaniu odpowiednich warunków, możliwa jest jej implementacja przy użyciu funkcji iteracyjnej).
C++
#include <fstream>
#include <string>
#include <iostream>
#include <vector>
using namespace std;
int silnia(int n) {
if(n==0){ //Warunek STOP
return 1;
}
return silnia(n-1)*n;
}
int main() {
string line; //aktualny wiersz
vector<int> liczby; //zmienna przechowujaca liczby spelniajace warunki
ifstream file("liczby.txt"); //inicjalizacja pliku; wymagana sciezka do pliku
if(file.is_open()){ //jezeli uda sie otworzyc plik
while (getline (file,line)){ //dopoki sa jeszcze wiersze, odczytuj je do zmiennej
int a = stoi(line); // aby wykonac zadanie musimy przekonwertowac tekst na liczbe; przyda nam sie ona przy porownywaniu
const char* cyfry = line.c_str(); //zamieniamy wiersz na tablice znakow
int suma = 0; //suma silni
for(int i = 0; i < line.length();i++){ //iterujemy poprzez zapisane cyfry
int n = cyfry[i] - '0'; // konwersja char na int
suma += silnia(n); //dodajemy silnie z liczby calkowitej do finalnej sumy
}
if(suma == a){ //jezeli finalna suma jest rowna tej liczbie
liczby.push_back(a); //dodaj ja do listy
}
}
file.close(); // zamykamy plik
}
for(auto i : liczby){ // iteracja typu foreach przez zapisane liczby
cout << i << endl; //drukuj rozwiazanie
}
return 0;
}
Java
package matura;
import java.io.BufferedReader;
import java.io.File;
import java.io.FileReader;
import java.io.IOException;
public class Main {
public static int silnia(int n) { //tworzymy rekurencyjna funkcje liczaca silnie z n
if (n == 0)
return 1;
return silnia(n - 1) * n;
}
public static void main(String[] args) throws IOException {
File f = new File("liczby.txt"); //tworzymy zmienna plikowa
if (!f.exists()) { //przed rozpoczeciem pracy z plikiem nalezy sprawdzic, czy w ogole istnieje
System.out.println("Podany plik nie istnieje.");
return;
}
BufferedReader br = new BufferedReader(new FileReader(f)); //tworzymy instancje BufferedReadera
if (br.ready()) { //jezeli BR jest gotowy do oczytu
String line; // tworzymy zmienna przechowujaca aktualny wiersz
while ((line = br.readLine()) != null) { //zczytujemy kazdy wiersz
int a = Integer.parseInt(line); //zamieniamy wiersz na liczbe
int suma = 0; //suma silnii
for (char c: line.toCharArray()) { //iterujemy przez znaki w wierszu
int n = c - '0'; //zamieniamy znak na liczbe calkowita
suma += silnia(n); // a nastepnei dodajemy do sumy silnie z niej
}
if (suma == a) { //jezeli suma silnii jest rowna liczbie
System.out.println(a); //wypisujemy ja
}
}
}
br.close(); // na koniec zamykamy plik
}
}Python
def silnia(n): #definiujemy rekurencyjna funkcje liczaca silnie
if n == 0: #warunek stop
return 1
return silnia(n-1)*n
file = open("liczby.txt", "r") #jezeli plik nie bedzie istnial, to program zwroc blad
File = file.read().splitlines() #pozbywamy sie znakow nowego wiersza
file.close() #zamykamy plik
for line in File: #iterujemy poprzez zawartosc pliku
if len(line) == 0: #jezeli wiersz jest pusty, to go pomin
continue
liczba = int(line) #zamieniamy tekst na liczbe
suma = 0 # tworzymy zmienna przechowujaca sume silnii
for char in line: #nastepnie iterujemy poprzez kazda cyfre w liczbie
n = int(char) #zamieniamy ja z char na int
suma += silnia(n) #a nastepnie dodajemy do sumy jej silnie
if suma == liczba: #jezeli suma silnii cyfr liczby jest jest jej rowna
print(liczba) #wypisujemy jaOdpowiedzią są kolejno liczby: 2; 145; 1; 40585. Możliwe jest również rozbicie liczby z wiersza poprzez iteracyjne sprawdzanie wartości reszt z dzielenia (modulo) przez 10:
C++
#include <fstream>
#include <string>
#include <iostream>
#include <vector>
using namespace std;
int silnia(int n) {
if(n==0){ //Warunek STOP
return 1;
}
return silnia(n-1)*n;
}
bool sprawdzWarunek(string line) { //tworzymy funkcje sprawdzajaca, czy dana liczba spelnia warunek z zadania
int n = stoi(line); // przechowujemy liczbe w zmiennej
int sum = 0; //suma silni
while(n > 0){ // dopoki przechowana liczba jest wieksza od 0
sum += silnia(n % 10); // dodawaj silnie z reszty dzielenia przez 10 (reszta z dzielenia przez 10 da nam zawsze ostatnia cyfre z liczby)
n /= 10; // pomniejsz przechowana liczbe o jedna cyfre
}
return sum == stoi(line); // zwroc, czy liczby sa takie same
}
int main() {
string line; //aktualny wiersz
vector<int> liczby; //zmienna przechowujaca liczby spelniajace warunki
ifstream file("liczby.txt"); //inicjalizacja pliku; wymagana sciezka do pliku
if(file.is_open()){ //jezeli uda sie otworzyc plik
while (getline (file,line)){ //dopoki sa jeszcze wiersze, odczytuj je do zmiennej
if(sprawdzWarunek(line)){ //jezeli finalna suma jest rowna tej liczbie
liczby.push_back(stoi(line)); //dodaj ja do listy
}
}
file.close(); // zamykamy plik
}
for(auto i : liczby){ // iteracja typu foreach przez zapisane liczby
cout << i << endl; //drukuj rozwiazanie
}
return 0;
}
Java
package matura;
import java.io.BufferedReader;
import java.io.File;
import java.io.FileReader;
import java.io.IOException;
public class Main {
public static int silnia(int n) { //tworzymy rekurencyjna funkcje liczaca silnie z n
if (n == 0)
return 1;
return silnia(n - 1) * n;
}
static boolean sprawdzWarunek(String line) { //tworzymy funkcje sprawdzajaca, czy dana liczba spelnia warunek z zadania
int n = Integer.parseInt(line); // przechowujemy liczbe w zmiennej
int sum = 0; //suma silni
while (n > 0) { // dopoki przechowana liczba jest wieksza od 0
sum += silnia(n % 10); // dodawaj silnie z reszty dzielenia przez 10 (reszta z dzielenia przez 10 da nam zawsze ostatnia cyfre z liczby)
n /= 10; // pomniejsz przechowana liczbe o jedna cyfre
}
return sum == Integer.parseInt(line); // zwroc, czy liczby sa takie same
}
public static void main(String[] args) throws IOException {
File f = new File("liczby.txt"); //tworzymy zmienna plikowa
if (!f.exists()) { //przed rozpoczeciem pracy z plikiem nalezy sprawdzic, czy w ogole istnieje
System.out.println("Podany plik nie istnieje.");
return;
}
BufferedReader br = new BufferedReader(new FileReader(f)); //tworzymy instancje BufferedReadera
if (br.ready()) { //jezeli BR jest gotowy do oczytu
String line; // tworzymy zmienna przechowujaca aktualny wiersz
while ((line = br.readLine()) != null) { //zczytujemy kazdy wiersz
if (sprawdzWarunek(line)) { //jezeli suma silnii jest rowna liczbie
System.out.println(line); //wypisujemy ja
}
}
}
br.close(); // na koniec zamykamy plik
}
}Python
def silnia(n): #definiujemy rekurencyjna funkcje liczaca silnie
n = int(n)
if n == 0: #warunek stop
return 1
return silnia(n-1)*n
def sprawdzWarunek(s): #definujemy funkcje sprawdzajaca warunek zadania
n = int(s) #zamieniamy tekst na liczbe
sum = 0 #tworzymy zmienna przechowujaca sume silnii
while n > 0: #dopoki n jest wieksze od 0
sum += silnia(n % 10) #liczmy silnie z reszty z dzielnia n/10 - ostatniej cyfry n
n /= 10 #zmniejszamy n dziesieciokrotnie
n = int(n) #zamieniamy n na liczbe calkowita
return sum == int(s) #zwaracamy czy obie liczby sa rowne
file = open("liczby.txt", "r") #jezeli plik nie bedzie istnial, to program zwroc blad
lines = file.read().splitlines() #pozbywamy sie znakow nowego wiersza
file.close() #zamykamy plik
for line in lines: #iterujemy poprzez zawartosc pliku
if sprawdzWarunek(line): #jezeli spelnia warunek zadania
print(line) #drukuj liczbeIstotnie, powyższy sposób wygląda znacznie przejrzyściej niż konwersja symboli na liczby całkowite. Pamiętajcie jednak o dodaniu dyrektywy vector - potrzebna nam ona jest do przechowywania prawidłowych liczb.
Zadanie 4 — podpunkt 3
Dosyć skomplikowane zadanie, w którym proponuje załadowanie liczb do oddzielnej tablicy, a następnie iteracje poprzez nią. Wykorzystamy podpowiedź Uwaga z treści zadania. Musimy jednak wziąć też pod uwagę możliwość, że ciągi mogą się pokrywać (pewien wyraz może być jednocześnie ostatnim wyrazem jednego ciągu, ale też i pierwszym wyrazem następnego ciągu). Do obliczenia największego wspólnego dzielnika wykorzystamy algorytm Euklidesa. Podczas pisania kodu należy więc wziąć pod uwagę powyższe spostrzeżenia:
C++
#include <fstream>
#include <string>
#include <iostream>
#include <vector>
using namespace std;
int NWD(int a, int b) { // funkcja znajdujaca najwiekszy wspolny dzielnik (NWD) dwoch liczb
int k; // oraz definiujemy zmienna pomocnicza przy zamianie wartosci
while (b != 0){ // wykorzystujemy tutaj algorytm Euklidesa
k = b;
b = a%b;
a = k;
}
return a; //zwracamy najwiekszy wspolny dzielnik
}
int main() {
vector<int> liczby; //zmienna przechowujaca liczby spelniajace warunki
vector<int> finalneLiczby; //zmienna przechowujaca liczby spelniajace warunki
int all[500]; // zmienne przechowujace zawartosc pliku
string line; //aktualny wiersz
ifstream file("liczby.txt"); //inicjalizacja pliku; wymagana sciezka do pliku
int count = 0; // inicjalizacja zmiennej pomocniczej
if(file.is_open()){ //jezeli uda sie otworzyc plik
while (getline (file,line)){ //dopoki sa jeszcze wiersze, odczytuj je
all[count] = stoi(line); // i dodawaj do tablicy
count++;
}
}
file.close(); // zamykamy plik
int n = all[0]; // zmienna przechowujaca ostatnia liczbe lub ostatni dzielnik (zgodnie z podpowiedzia w zadaniu)
int dzielnik; // finalny dzielnik, ktory zwrocimy na koncu
for(int i = 1; i <500; i++){ //petla iterujaca przez zapisane liczby
int nwd = NWD(n, all[i]); //liczymy Najwiekszy Wspolny Dzielnik dla przechowanej liczby/dzielnika
if(nwd != 1){ // jezeli maja wspolny dzielnik (inny niz 1)
if(liczby.empty()){ //sprawdzamy najpierw czy pomocniczy zbior liczb jest pusty (co oznaczaloby, ze w n jest przechowana liczba, a nie dzielnik)
liczby.push_back(n); // jezeli tak to od razu dodajemy ta liczbe do zbioru (aby jej nie pominac)
}
liczby.push_back(all[i]); // nastepnie dodajemy liczbe z aktualnego wiersza
n = nwd; // i przypisujemy za n nowy dzielnik
}
else { //w przeciwnym wypadku
if(liczby.size() > finalneLiczby.size()){ //sprawdzamy czy pomocniczy zbior jest dluzszy, niz ten finalny
finalneLiczby = liczby; // jezeli tak to zapisujemy go jako finalny
dzielnik = n; // i zapisujemy finalny dzielnik
}
if(!liczby.empty()){ // jezeli zas pomocniczy zbior nie jest pusty (co oznacza, ze wlasnie znalezlismy koniec ciagu)
if(NWD(liczby[liczby.size()-1], all[i]) > 1){ //musimy sprawdzic, czy ostatnia liczba ze zbioru pomocniczego nie posiada wspolnych dzielnikow z aktualnie sprawdzana liczba (musimy to zrobic, dlatego ze za n przypisany jest dzielnik, a nie liczba)
int a = liczby[liczby.size()-1]; // jezeli liczby maja wspolny dzielnik
liczby.clear(); // czyscimy zbior pomocniczy
liczby.push_back(a); // a nastepnie dodajemy do niego od razu dwie liczby
liczby.push_back(all[i]); // ktore spelniaja warunki zadania
}
else{
liczby.clear(); // w innym razie po prostu czyscimy zbior pomocniczy
}
}
n = all[i]; // na koniec za n przypisujemy aktualna liczbe (aby na poczatku petli mozna bylo policzyc nowy NWD)
}
}
cout << "Pierwsza liczba z ciagu: " << finalneLiczby[0] << ", dzielnik: " << dzielnik << ", dlugosc ciagu: " << finalneLiczby.size();
return 0;
}
Java
package matura;
import java.io.BufferedReader;
import java.io.File;
import java.io.FileReader;
import java.io.IOException;
import java.util.ArrayList;
public class Main {
public static int NWD(int a, int b) { //tworzymy funkcje liczaca NWD dla dwoch liczb
int k;
while (b != 0) { //wykorzystujemy tutaj algorytm Euklidesa
k = b;
b = a % b;
a = k;
}
return a;
}
public static void main(String[] args) throws IOException {
File f = new File("liczby.txt"); //tworzymy zmienna plikowa
if (!f.exists()) { //przed rozpoczeciem pracy z plikiem nalezy sprawdzic, czy w ogole istnieje
System.out.println("Podany plik nie istnieje.");
return;
}
BufferedReader br = new BufferedReader(new FileReader(f)); //tworzymy instancje BufferedReadera
if (br.ready()) { //jezeli BR jest gotowy do oczytu
String line; // tworzymy zmienna przechowujaca aktualny wiersz
ArrayList < Integer > ciag = new ArrayList < Integer > (); //zmienna przechowujaca liczby spelniajace warunki
int dzielnik; //zmienna przechowujaca aktualny dzielnik (lub pierwsza liczbe ciagu)
int pierwszaMax = 0; //zmienna przechowujaca pierwsza liczbe ciagu
int dlugoscMax = 0; //zmienna przechowujaca dlugosc ciagu
int dzielnikMax = 1; //zmienna przchowujaca dzielnik ciagu
int iterator = 0; //iterator potrzebny do wypelnienia ponizszej tablicy
int[] liczby = new int[500]; //tablica liczb z zadania
while ((line = br.readLine()) != null) { //zczytujemy kazdy wiersz
liczby[iterator] = Integer.parseInt(line); //i wypelniamy pusta tablice liczb
iterator++;
}
dzielnik = liczby[0]; //pierwsza liczba z pliku bedzie pierwszym dzielnikiem
for (int i = 1; i < 500; i++) { //nastepnie iterujemy poprzez pozostale liczbe w poszukiwaniu najdluzszego ciagu
int num = liczby[i]; //wczytujemy iterowana liczbe
int nwd = NWD(num, dzielnik); //liczymy Najwiekszy Wspolny Dzielnik dla przechowanej liczby/dzielnika
if (nwd != 1) { //jezeli maja wspolny dzielnik (inny niz 1)
if (ciag.isEmpty()) { //sprawdzamy najpierw czy pomocniczy zbior liczb jest pusty (co oznaczaloby, ze w n jest przechowana liczba, a nie dzielnik)
ciag.add(dzielnik); //jezeli tak to od razu dodajemy ta liczbe do zbioru (aby jej nie pominac)
}
ciag.add(num); //nastepnie dodajemy liczbe z aktualnego wiersza
dzielnik = nwd; //i przypisujemy za n nowy dzielnik
} else {
if (ciag.size() > dlugoscMax) { //w przeciwnym wypadku sprawdzamy czy pomocniczy zbior jest dluzszy, niz przechowana dlugosc
dlugoscMax = ciag.size(); //jezeli tak to zapisujemy jego dlugosc
dzielnikMax = dzielnik; //dzielnik
pierwszaMax = ciag.get(0); //oraz pierwszy wyraz
}
if (!ciag.isEmpty()) { //jezeli zas pomocniczy zbior nie jest pusty (co oznacza, ze wlasnie znalezlismy koniec ciagu)
if (NWD(liczby[i - 1], num) > 1) { //musimy sprawdzic ostatni wyraz i pierwszy nastepnego ciagu
int a = liczby[i - 1]; //jezeli liczby maja wspolny dzielnik
ciag.clear(); //czyscimy zbior pomocniczy
ciag.add(a); //a nastepnie dodajemy do niego od razu dwie liczby
ciag.add(num); //ktore spelniaja warunki zadania
} else
ciag.clear(); //w innym razie po prostu czyscimy zbior pomocniczy
}
dzielnik = num; //na koniec za dzielnik przypisujemy aktualna liczbe (aby na poczatku petli mozna bylo policzyc nowy NWD)
}
}
System.out.print("Pierwsza liczba najdluzszego ciagu: " + pierwszaMax + ", dzielnik ciagu: " + dzielnikMax + ", dlugosc ciagu: " + dlugoscMax);
}
br.close(); // na koniec zamykamy plik
}
}Python
def NWD(a, b): #// funkcja znajdujaca najwiekszy wspolny dzielnik (NWD) dwóch liczb
k = 1
while b != 0:
k = b
b = a%b
a = k
return a
file = open("liczby.txt", "r") #jezeli plik nie bedzie istnial, to program zwroc blad
lines = file.read().splitlines() #pozbywamy sie znakow nowego wiersza
file.close() #zamykamy plik
pom = [] #zmienna przechowujaca liczby spelniajace warunki
dzielnik = int(lines[0]) #zmienna przechowujaca aktualny dzielnik (lub pierwsza liczbe ciagu)
pierwszaMax = 0 #zmienna przechowujaca pierwsza liczbe ciagu
dlugoscMax = 0 #zmienna przechowujaca dlugosc ciagu
dzielnikMax = 1 #zmienna przchowujaca dzielnik ciagu
for i in range(1, 500): #iterujemy z pominieciem pierwszej liczby(bo uzylismy ja powyzej)
num = int(lines[i]) #zamieniamy tekst na liczbe
nwd = NWD(dzielnik, num) #liczymy Najwiekszy Wspolny Dzielnik dla przechowanej liczby/dzielnika
if nwd != 1: #jeżeli mają wspólny dzielnik (inny niż 1)
if len(pom) == 0: #sprawdzamy najpierw czy pomocniczy zbior liczb jest pusty (co oznaczałoby, ze w n jest przechowana liczba, a nie dzielnik)
pom.append(dzielnik) #jezeli tak to od razu dodajemy ta liczbe do zbioru (aby jej nie pominac)
pom.append(num) #nastepnie dodajemy liczbe z aktualnego wiersza
dzielnik = nwd #i przypisujemy za n nowy dzielnik
else:
if len(pom) > dlugoscMax:#w przeciwnym wypadku sprawdzamy czy pomocniczy zbior jest dluzszy, niz przechowana dlugosc
dlugoscMax = len(pom) #jezeli tak to zapisujemy jego dlugosc
dzielnikMax = dzielnik #dzielnik
pierwszaMax = pom[0] #oraz pierwszy wyraz
if len(pom) != 0: #jezeli zas pomocniczy zbior nie jest pusty (co oznacza, że wlasnie znalezlismy koniec ciagu)
if NWD(pom[len(pom)-1], num) > 1: #musimy sprawdzic ostatni wyraz i pierwszy nastepnego ciagu
a = pom[len(pom)-1] #jezeli liczby maja wspolny dzielnik
pom.clear() #czyscimy zbior pomocniczy
pom.append(a) #a nastepnie dodajemy do niego od razu dwie liczby
pom.append(num) #ktore spelniaja warunki zadania
else:
pom.clear() #w innym razie po prostu czyscimy zbior pomocniczy
dzielnik = num #na koniec za dzielnik przypisujemy aktualna liczbe (aby na poczatku petli mozna bylo policzyc nowy NWD)
print("Pierwsza liczba z ciagu: " + str(pierwszaMax) + ", dzielnik " + str(dzielnikMax) + ", dlugosc ciagu: " + str(dlugoscMax))Oczywiście algorytm NWD może mieć postać pętli do...while - choć jest to bardziej "zasobożerne" rozwiązanie, jest ono jak najbardziej prawidłowe. Zwracam ponownie uwagę na dyrektywę vector w języku C++(rzecz jasna można zamiast niego użyć zwyczajnych tablic, jednak vectory są znacznie łatwiejsze w użytkowaniu), oraz na ArrayList z java.util w Javie. Powyższy program drukuje odpowiedź: Pierwsza liczba z ciagu: 31968, dzielnik: 74, dlugosc ciagu: 150.
Matura z informatyki 2019 arkusz: Zadanie 5 — chmury
Przyjrzyjmy się zawartości pliku pogoda.txt: dane tworzą wiersze i kolumny pooddzielane średnikami. Do wykonania podpunktów wykorzystamy więc program Microsoft Excel. Aby rozpocząć pracę musimy więc zaimportować dane z pliku, a sposób, w jaki należy to zrobić przedstawiłem krok po kroku na poniższych zrzutach ekranu:
Z zakładki Dane wybieramy Z tekstu, a następnie wskazujemy plik z dysku.
Uwaga: należy zaznaczyć Moje dane mają nagłówki.
Jako ogranicznik wybieramy średnik.
Tutaj bez zmian; klikamy Zakończ, a następnie OK.
Z tak zaimportowanym arkuszem możemy przystąpić do rozwiązywania podpunktów:
Zadanie 5 — podpunkt 1
Prosty podpunkt, w którym stworzymy nową kolumnę, w której wykorzystamy funkcje JEŻELI i ORAZ, aby zwrócić wartość 1 dla dni spełniających warunki i wartość 0 w przeciwnym wypadku. Na koniec zliczymy wszystkie wartości w nowej kolumnie za pomocą funkcji SUMA:
Nowa kolumna wraz z formuła warunkową;
Kolumna z formułą zliczającą;
Wynik działania SUMY. Odpowiedzią jest więc 63 dni.
Zadanie 5 — podpunkt 2
Posłużymy się dwiema kolumnami: pierwsza będzie zliczać ilość dni pod rząd, w których temperatura wzrastała, zaś druga odnajdzie nam maksymalną wartość z poprzedniej kolumny, aby łatwiej było wskazać odpowiedź. Trzeba pamiętać, aby w pierwszych wierszach wpisać odpowiednie wartości "ręcznie" — formuła najprawdopodobniej się posypie gdy zostanie wpisana w pierwszej komórce:
Pierwsza kolumna wraz z formułą zliczającą. Należy ją przypisać do całej kolumny poniżej poprzez podwójne kliknięcie kwadracika w prawym dolnym rogu.
Druga, pomocnicza kolumna. Wynikiem działania tej formuły jest 8, więc należy szukać wartości 8 w kolumnie Ilość dni pod rząd - będzie to ostatni dzień z rzędu, w którym rosła temperatura.
Na zrzucie widzimy zaznaczony cały okres, który spełnia warunki zadania. Trzeba uważać aby nie wziąć pod uwagę dnia 447, gdyż nie był on dniem, w którym nastąpił wzrost temperatury. Odpowiedzią jest więc okres od 448 dnia do 455 dnia.
Zadanie 5 — podpunkt 3
Nieco bardziej skomplikowany podpunkt, w którym stworzymy drugi, pomocniczy arkusz, oraz kolumnę tworzącą rodzaj chmur z ich kategorii i wielkości. Pamiętaj, że kopiując cały arkusz lub jego część, zazwyczaj przy wklejaniu należy wybrać Wklej wartości. Przy kopiowaniu sum częściowych warto skorzystać z menu F5>Specjalne... - tak jak pokazałem na poniższym obrazku:
Dzięki temu unikniesz kopiowania całego "wnętrza" sumy częściowej.
Stwórzmy więc nową kolumnę Typ chmury, a w niej połączymy kolumny Kategoria i wielkość. Zaznaczam, że w sytuacji, gdy wielkość lub kategoria chmury będzie równa 0, to jej typ powinien być taki sam. Choć tych chmur (lub raczej ich braku :) ) nie będziemy brać pod uwagę przy dalszych krokach, to wygląda to nieco estetyczniej:
Oczywiście formułę "rozciągamy" na całą kolumnę (w poleceniu wymagają od nas zbadanie pierwszych 300 dni, jednakże nic nie stanie się, gdy kolumna będzie obejmować wszystkie dni).
Następnym krokiem będzie skopiowanie części arkusza — najbardziej interesuje nas kolumna Opady i Typ chmury. Pamiętaj aby zaznaczyć pierwsze 300 dni.
Skopiowaną część tabeli wklejamy w nowym arkuszu (sposób w jaki to zrobić pokazałem na obrazku z prawej strony). Pozbywamy się niepotrzebnych kolumn zostawiając tylko te widoczne na zrzucie.
Zaznaczamy wszystkie wartości, a następnie sortujemy je (zakładka Dane>Sortuj...) tak jak na obrazku — według kolumny Typ chmury.
Następnie zaznaczamy całą tabelę (ctrl+a), a następnie z zakładki Dane wybieramy suma częściowa i okienko uzupełniamy tak jak ja to zrobiłem powyżej.
Z menu widocznego od razu po lewo wybieramy zakładkę 2, a naszym oczom ukażą się wszystkie średnie. Zaznaczmy więc interesujące nas typy chmur i skopiujmy wraz z ich średnimi opadami (przy pomocy menu Specjalnie, które pokazałem na samym początku tego podpunktu). Skopiowane dane wklejamy w innym miejscu w arkuszu.
W zadaniu wymagają zaokrąglenia do drugiego miejsca po przecinku, więc zaznaczamy średnie i z zakładki Narzędzia główne, w polu liczba zamiast Ogólne wybierz Liczbowe. Następnie zaznacz nowo utworzoną tabelę i utwórz wykres z zakładki Wstawianie. Pamiętaj o czytelnym przedstawieniu danych na wykresie. Rozwiązanie widoczne jest na powyższym zdjęciu.
Zadanie 5 — podpunkt 4
Do rozwiązania tego podpunktu potrzebne nam będą dwie nowe kolumny, które przedstawią dane zgodne z teorią profesora. Ich formuły widoczne są na poniższych zdjęciach:
Dosyć skomplikowana formuła sprawdzająca warunki narzucone przez zadanie. Najpierw sprawdza ona, czy poprzedni dzień był bezchmurny — w takim wypadku wielkość chmury będzie zawsze równa 1. W przeciwnym razie sprawdza, czy wielkość chmury z poprzedniego dnia jest różna (mniejsza) od 5, następnie sprawdza, czy nastąpił cykl trzech dni. Jeżeli tak, to zwiększa wartość o 1, a jeżeli nie to przepisuje ich wartość. Jeżeli wielkość była równa 5 i jednocześnie opad był większy lub równy 20mm, to przyjmie ona wartość 0.
W kolejnej kolumnie należy najpierw zweryfikować, czy dzień nie jest bezchmurny, a następnie przyjąć odpowiednią wartość zależną od temperatury (o ile poprzedni dzień był bezchmurny — chmury przecież nie mogą nagle zmienić swojej kategorii).
Oczywiście podane formuły należy zastosować dla całych kolumn. Z tak przygotowanym zestawem danych możemy przystąpić do rozwiązywania pod-podpunktów:
- Proponuję skopiować nowo utworzone kolumny do nowego arkusza (pamiętaj, aby wkleić tylko wartości). Następnie z zakładki Dane>Sortuj należy posortować rosnąco według kolumny Wielkosc: Następnie zaznacz kolumnę Wielkosc i wybierz Suma częściowa z zakładki Dane. W polu Użyj funkcji wybierz Liczba, tak jak pokazałem na zrzucie:. Oto wynik działania sumy częściowej — odpowiedź do tego podpunktu (z drugiej zakładki, z lewego menu):
- Wróćmy do pierwszego arkusza, w którym dodaliśmy dwie kolumny. Aby sprawdzić, czy dane wg. teorii profesora zgadzają się z tymi faktycznymi, wystarczy wykorzystać formułę JEŻELI zwracającą 1 w przypadku, gdy będą się zgadzać i 0 w przeciwnym wypadku. Następni za pomocą formuły SUMA zliczymy ilość takich dni. Pamiętaj, aby uwzględnić pierwsze 300 dni w formułach: Ustawiamy formułę na całą kolumnę, a następnie sumujemy jej wartości dla pierwszych 300 dni: Odpowiedzią jest więc 296 dni.
- Podpunkt ten wykonujemy analogicznie do poprzedniego, porównując jednak kolumny Kategoria_chmur i Kategoria. Końcowy wynik powinien być podobny do tego na obrazku: Odpowiedzią jest 286 dni.
Matura z informatyki 2019 rozwiązania: zadanie 6 — Perfumeria
Do rozwiązania tego zadania przyda nam się program Microsoft Access. Należy więc zaimportować podany przez CKE plik, a następnie połączyć tabele relacjami. Poniżej pokazane jest jak krok po kroku to zrobić:
Z menu Dane wybieramy Nowe źródło danych tak jak na zdjęciu;
Bez zmian;
Zaznaczamy Pierwszy wiersz zawiera nazwy pól;
Jeżeli pole jest identyfikatorem, to nie może być duplikatów — trzeba to zaznaczyć;
Pole z identyfikatorem będzie kluczem głównym. Można kliknąć Zakończ.
Powyższe operacje wykonujemy analogicznie dla wszystkich plików dołączonych do zadania. Uwaga: dla pliku sklad.txt, wybierz Bez klucza podstawowego i Tak (Duplikaty OK) - pole id_perfum jest w tej tabeli kluczem obcym. Następnym krokiem jest połączenie tabeli relacjami (Narzędzia bazy danych>Relacje) w sposób pokazany na zdjęciu (pamiętaj aby zaznaczyć Wymuszaj więzy integralności):
Gdy mamy już zaimportowaną bazę, możemy przejść do rozwiązywania zadania.
Zadanie 6 — podpunkt 1
Wykorzystamy tutaj prostą kwerendę odnajdującą według warunku. Stwórz więc kwerendę i uzupełnij ją tak jak na zrzucie poniżej:
Wynik działania kwerendy i odpowiedź na zadanie widoczne są poniżej:
Zadanie 6 — podpunkt 2
Do wykonania tego podpunktu potrzebna nam będzie pomocnicza kwerenda, która znajdzie najniższą cenę dla każdej z rodzin. Jej zawartość widoczna jest na poniższym zdjęciu:
Pamiętaj, że aby pogrupować pola musisz kliknąć Sumy z zakładki Projektowanie. Dla ułatwienia dobrym pomysłem jest też nadanie własnych nazw polom (Rodzina i CenaMinimum).
Następnym krokiem jest stworzenie finalnej kwerendy, która da nam odpowiedź. Musimy w niej dodać tabelę Perfumy oraz kwerendę, którą przed chwilą stworzyliśmy:
Uzupełniamy kwerendę tak jak pokazano.
Wywołanie kwerendy daje nam odpowiedź na ten podpunkt.
Zadanie 6 — podpunkt 3
Ponownie potrzebne będzie wykorzystanie pomocniczej kwerendy. W tym podpunkcie skorzystamy również z języka SQL.
Najpierw stworzymy kwerendę, w której wybierzemy wszystkie marki, które w swoich perfumach posiadają składnik, który w nazwie ma "paczula" — później ze zbioru wszystkich marek usuniemy te wcześniej znalezione. W tej kwerendzie (w widoku SQL) konieczne jest dodanie słowa kluczowego DISCTINCT po słowie SELECT, aby marki nie powtarzały się w wynikach.
Korzystamy tutaj z języka SQL i LEFT JOIN, które wybiera tylko te marki, których nie ma w poprzedniej kwerendzie.
Oto wynik kwerendy i odpowiedź do tego podpunktu.
Zadanie 6 — podpunkt 4
W zadaniu wykorzystamy prostą kwerendę wybierającą nazwy i ceny perfum o określonych warunkach, która od razu przemnoży ceny przez 0.85.Pamiętajmy też o sortowaniu niemalejącym (czyli rosnącym):
Uruchomienie kwerendy daje nam odpowiedź:
Zadanie 6 — podpunkt 5
Do rozwiązania tego podpunktu stworzymy tym razem dwie pomocnicze kwerendy. Pierwsza zliczy ilość wszystkich perfum dla każdej marki, druga zliczy ilość perfum z danej rodziny dla każdej marki. Ostatnia, finalna kwerenda zestawi dwie powyższe ze sobą dając nam wynik. Wszystkie kwerendy przedstawione są po kolei poniżej (ponownie przypomnę, że aby skorzystać z grupowania/sumowania należy wcisnąć Sumy z zakładki Dane):
Kwerenda licząca ilość perfum danej marki.
Kwerenda licząca ilość perfum danej rodziny dla każdej marki.
Połączenie dwóch kwerend pomocniczych: jeżeli ilość wszystkich perfum marki jest równa ilości perfum z danej rodziny w tej samej marce, to spełnia ona wymagania z polecenia.
Uruchomienie powyższej kwerendy daje nam odpowiedź:
Mam nadzieję, że dotarliście aż tutaj. Nie zapomnijcie o tym żeby samodzielnie rozwiązać powyższe zadania. Życzyłbym sobie, aby każdy z was mógł sobie wkrótce powiedzieć, ze matura z informatyki 2019 była banalnie prosta. Powodzenia!
